logotype
คาถาธรรมบท ทัณฑวรรคที่ ๑๐

๑๒๙.

สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส, สพฺเพ ภายนฺติ มจฺจุโน,
อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา, น หเนยฺย น ฆาตเย. ๑๐
:

 

ภิกษุทำตนให้เป็นอุปมาว่า สัตว์ทั้งปวงย่อมสะดุ้งต่ออาชญา

สัตว์ทั้งปวงย่อมกลัวต่อความตายแล้วไม่พึงฆ่าเอง ไม่พึงใช้ผู้อื่นให้ฆ่า.

๑๓๐.

สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส, สพฺเพสํ ชีวิตํ ปิยํ,
อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา, น หเนยฺย น ฆาตเย.๑๐
:

 

ภิกษุทำตนให้เป็นอุปมาว่า

สัตว์ทั้งปวงย่อมสะดุ้งต่ออาชญา

ชีวิตเป็นที่รักของสัตว์ทั้งปวง

แล้วไม่พึงฆ่าเอง ไม่พึงใช้ผู้อื่นให้ฆ่า.

 

๑๓๑.

สุขกามานิ ภูตานิ,โย ทณฺเฑน วิหึสติ,
อตฺตโน สุขเมสาโน, เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.๑๐
:

 

 

ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อตน

ย่อมเบียดเบียนสัตว์ทั้งหลาย

ผู้ใคร่ความสุขด้วยอาชญา

ผู้นั้นย่อมไม่ได้ความสุขในโลกหน้า.

 

๑๓๒.

สุขกามานิ ภูตานิ, โย ทณฺเฑน น หึสติ,
อตฺตโน สุขเมสาโน, เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.๑๐
:

 

 

 

ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อตน

ย่อมไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งหลาย

ผู้ใคร่ความสุข ด้วยอาชญา

ผู้นั้นย่อมได้ความสุขในโลกหน้า.

๑๓๓.

มาโวจ ผรุสํ กญฺจิ, วุตฺตา ปฏิวเทยฺยุ ตํ,
ทุกฺขา หิ สารมฺภกถา, ปฏิทณฺฑา ผุเสยฺยุ ตํ.๑๐
:

 

 

 

ท่านอย่าได้กล่าวคำหยาบกะใครๆ

ผู้ที่ท่านกล่าวแล้วพึงกล่าวตอบท่าน

เพราะว่าถ้อยคำแข็งดีให้เกิดทุกข์

อาชญาตอบพึงถูกต้องท่าน.

๑๓๔.

สเจ เนเรสิ อตฺตานํ, กํโส อุปหโต ยถา,
เอส ปตฺโตสิ นิพฺพานํ, สารมฺโภ เต น วิชฺชติ.๑๐
:

 

 

ถ้าท่านไม่ยังตนให้หวั่นไหว

ดุจกังสดาลถูกขจัดแล้ว

ท่านนี้จะเป็นผู้ถึงนิพพาน

ความแข่งดีย่อมไม่มีแก่ท่าน.

 

๑๓๕.

ยถา ทณฺเฑน โคปาโล, คาโว ปาเชติ โคจรํ,
เอวํ ชรา จ มจฺจุ จ, อายุํ ปาเชนฺติ ปาณินํ.๑๐
:

นายโคบาลย่อมต้อนฝูงโคไปสู่ที่หากิน

ด้วยท่อนไม้ฉันใด ความแก่และความตาย

ย่อมต้อนอายุของสัตว์ทั้งหลายไป ฉันนั้น.

 

๑๓๖.

อถ ปาปานิ กมฺมานิ, กรํ พาโล น พุชฺฌติ,
เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ, อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.๑๐
:

คนพาลผู้ไร้ปัญญาทำกรรมอันลามกอยู่

ย่อมไม่รู้สึก ภายหลังย่อมเดือดร้อน

เพราะกรรมของตนเอง เหมือนบุคคลถูกไฟไหม้ ฉะนั้น.

 

๑๓๗.

โย ทณฺเฑน อทณฺเฑสุ, อปฺปทุฏฺเฐสุ ทุสฺสติ,
ทสนฺนมญฺญตรํ ฐานํ, ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ.๑๐
:

 

 

 

ผู้ใดย่อมประทุษร้ายในพระขีณาสพผู้ไม่มีอาชญา

ผู้ไม่ประทุษร้าย ด้วยอาชญา ผู้นั้นย่อมเข้าถึงเหตุ

แห่งทุกข์ ๑๐ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่งพลันทีเดียว.

 

๑๓๘.

เวทนํ ผรุสํ ชานึ, สรีรสฺส จ เภทนํ,
ครุกํ วาปิ อาพาธํ, จิตฺตกฺเขปํ ว ปาปุเณ.๑๐
:๑๐

 

 

 

คือเวทนาหยาบช้า ความเสื่อมทรัพย์

ความแตกแห่งสรีระอาพาธหนัก ความฟุ้งซ่านแห่งจิต.

๑๓๙.

ราชโต วา อุปสคฺคํ, อพฺภกฺขานํ ว ทารุณํ,
ปริกฺขยํ ว ญาตีนํ, โภคานํ ว ปภงฺคุณํ.๑๐
:๑๑

 

 

 

ความขัดข้องแต่พระราชาการกล่าวตู่อันร้ายแรง

ความสิ้นญาติ ความย่อยยับแห่งโภคะทั้งหลาย.

๑๔๐.

อถ วาสฺส อคารานิ, อคฺคิ ฑหติ ปาวโก,
กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ, นิรยํ โส อุปปชฺชติ.๑๐
:๑๒

 

หรือไฟย่อมไหม้เรือนของเขา เมื่อตายไป

เขาผู้ไร้ปัญญาย่อมเข้าถึงนรก.

๑๔๑.

น นคฺคจริยา น ชฏา น ปงฺกา,

นานาสกา ตณฺฑิลสายิกา วา,
รโชชลฺลํ อุกฺกุฏิกปฺปธานํ,

โสเธนฺติ มจฺจํ อวิติณฺณกงฺขํ.๑๐:๑๓

 

 

 

ความประพฤติเปลือย การทรงชฎา การนอนที่เปือกตม

การไม่กินข้าว หรือการนอนเหนือแผ่นดิน ความคลุกคลีด้วยธุลี

ความเพียรอันปรารภด้วยความเป็นคนกระโหย่ง

ยังสัตว์มีความสงสัยอันข้ามไม่ได้แล้วให้หมดจดไม่ได้.

 

๑๔๒.

อลงฺกโต เจปิ สมํ จเรยฺย,

สนฺโต ทนฺโต นิยโต พฺรหฺมจารี,
สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ,

โส พฺราหฺมโณ โส สมโณ ส ภิกฺขุ.๑๐:๑๔

 

 

 

ถ้าแม้บุคคลผู้ประดับแล้ว เป็นผู้สงบ ฝึกแล้ว

เที่ยงแล้ว เป็นผู้ประพฤติธรรมอันประเสริฐ

วางอาชญาในสัตว์ทุกจำพวก แล้วพึงประพฤติสม่ำเสมอไซร้

บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นพราหมณ์ บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นสมณะ

บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นภิกษุ.

 

๑๔๓.

หิรินิเสโธ ปุริโส, โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ,
โย นิทฺทํ อปโพเธติ, อสฺโส ภโทฺร กสามิว.๑๐
:๑๕

บุรุษผู้เกียดกันอกุศลวิตกด้วยหิริ มีอยู่ในโลกน้อยคน

บุรุษผู้บรรเทาความหลับตื่นอยู่ ดุจม้าที่เจริญหลบแส้ หาได้ยาก.

 

๑๔๔.

อสฺโส ยถา ภโทฺร กสานิวิฏฺโฐ,

อาตาปิโน สํเวคิโน ภวาถ,
สทฺธาย สีเลน จ วิริเยน จ,

สมาธินา ธมฺมวินิจฺฉเยน จ,
สมฺปนฺนวิชฺชาจรณา ปติสฺสตา,

ปหสฺสถ ทุกฺขมิทํ อนปฺปกํ.๑๐:๑๖

 

 

 

ม้าที่เจริญถูกนายสารถีเฆี่ยนด้วยแส้ ย่อมทำความเพียร ฉันใด

เธอทั้งหลายจงเป็นผู้มีความเพียร มีความสังเวช ฉันนั้นเถิด

เธอทั้งหลายเป็นผู้ประกอบด้วยศรัทธา ศีล วิริยะ สมาธิ

และการวินิจฉัยธรรม เป็นผู้มีวิชชาและจรณะอันสมบูรณ์

เป็นผู้มีสติ จักละทุกข์มีประมาณไม่น้อยนี้เสียได้.

 

๑๔๕.

อุทกํ หิ นยนฺติ เนตฺติกา,

อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ,
ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา,

อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.๑๐:๑๗
ทณฺฑวคฺโค ทสโม นิฏฺฐิโต.

 

 

ก็พวกใช้น้ำย่อมไขน้ำไป พวกช่างศรย่อมดัดลูกศร

พวกช่างถากย่อมถากไม้ ผู้มีวัตรอันงามย่อมฝึกตน.

จบทัณฑวรรคที่ ๑๐

image1 image2 image3
Home อภิธัมมัตถสังคหปุจฉาวิสัชชนา

Main Menu

Title Filter     Display # 
# Article Title Hits
1 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะเอก ปี ๒๕๕๑ 1861
2 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะโท ปี ๒๕๕๑ 2224
3 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี ปี ๒๕๕๑ 2122
4 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะเอก ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1696
5 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะโท ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1039
6 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะตรี ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1983
7 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะเอก ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1252
8 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะโท ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1422
9 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะตรี ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 2532
10 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะเอก ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 1989
11 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะโท ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 3160
12 ตัวอย่างข้อสอบ-พระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี ภาค ๒ ปี ๒๕๕๔ 3902
13 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะเอก ภาค ๒ ปี ๕๓ 3581
14 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะโท ภาค ๒ ปี ๕๓ 3513
15 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี ภาค ๒ ปี ๕๓ 4616
16 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะเอก ปี ๒๕๕๐ 1921
17 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะโท ปี ๒๕๕๐ 1387
18 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะตรี ปี ๒๕๕๐ 1839
19 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะเอก ปี ๒๕๕๐ 1634
20 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะโท ปี ๒๕๕๐ 2673
21 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะตรี ปี ๒๕๕๐ 2570
22 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะเอก ปี ๒๕๕๐ 3417
23 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะโท ปี ๒๕๕๐ 1822
24 ตัวอย่างข้อสอบพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี ปี ๒๕๕๐ 2372
25 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะเอก ปี ๕๓ ภาค ๒ 1826
26 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะโท ปี ๕๓ ภาค ๒ 1435
27 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมหาอาภิธรรมิกะตรี ปี ๕๓ ภาค ๒ 2829
28 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะเอก ปี ๕๓ ภาค ๒ 1486
29 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะโท ปี ๕๓ ภาค ๒ 3107
30 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นมัชฌิมอาภิธรรมิกะตรี ปี ๕๓ ภาค ๒ 3220
31 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะเอก ปี ๕๔ ภาค ๑ 3098
32 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะโท ปี ๕๔ ภาค ๑ 2346
33 ตัวอย่างข้อสอบและเฉลยพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี ปี ๕๔ ภาค ๑ 3928
 
joomla template