logotype
คาถาธรรมบท ปัณทิตวรรคที่ ๖

๗๖. นิธีนํว ปวตฺตารํ, ยํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ,
นิคฺคยฺหวาทึ เมธาวึ, ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเช,
ตาทิสํ ภชมานสฺส, เสยฺโย โหติ น ปาปิโย. (:)


บุคคลพึงเห็นบุคคลใดผู้มักชี้โทษ เหมือนบุคคลผู้บอกขุมทรัพย์

มักกล่าวข่มขี่ มีปัญญา พึงคบบุคคลผู้เป็นบัณฑิตเช่นนั้น

เพราะว่าเมื่อคบบัณฑิตเช่นนั้น มีแต่คุณที่ประเสริฐโทษที่ลามกย่อมไม่มี.

๗๗.

โอวเทยฺยานุสาเสยฺย, อสพฺภา จ นิวารเย,
สตํ หิ โส ปิโย โหติ, อสตํ โหติ อปฺปิโย. (:)

 

บุคคลพึงกล่าวสอน พึงพร่ำสอน

และพึงห้ามจากธรรมของอสัตบุรุษ

ก็บุคคลนั้น ย่อมเป็นที่รักของสัตบุรุษทั้งหลาย

แต่ไม่เป็นที่รักของพวกอสัตบุรุษ.

๗๘.

น ภเช ปาปเก มิตฺเต, น ภเช ปุริสาธเม,
ภเชถ มิตฺเต กลฺยาเณ, ภเชถ ปุริสุตฺตเม. (:)

บุคคลไม่ควรคบมิตรเลวทราม

ไม่ควรคบบุรุษอาธรรม์

ควรคบมิตรดี ควรคบบุรุษสูงสุด.

๗๙.

ธมฺมปีติ สุขํ เสติ, วิปฺปสนฺเนน เจตสา,
อริยปฺปเวทิเต ธมฺเม, สทา รมติ ปณฺฑิโต. (:)

บุคคลผู้อิ่มเอิบในธรรมมีใจผ่องใสแล้ว ย่อมอยู่เป็นสุข

บัณฑิตย่อมยินดีในธรรม ที่พระอริยเจ้าประกาศแล้วทุกเมื่อ.

๘๐.

อุทกญฺหิ นยนฺติ เนตฺติกา,

อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ,
ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา,

อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา. (:)

ก็พวกคนไขน้ำย่อมไขน้ำไป

พวกช่างศรย่อมดัดลูกศร

พวกช่างถากย่อมถากไม้

บัณฑิตทั้งหลายย่อมฝึกฝนตน.

๘๑.

เสโล ยถา เอกฆโน, วาเตน น สมีรติ,
เอวํ นินฺทาปสํสาสุ, น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา. (:)

ภูเขาหินล้วน เป็นแท่งทึบย่อมไม่หวั่นไหวเพราะลมฉันใด

บัณฑิตทั้งหลายย่อมไม่หวั่นไหวเพราะนินทาและสรรเสริญ ฉันนั้น.

๘๒.

ยถาปิ รหโท คมฺภีโร, วิปฺปสนฺโน อนาวิโล,
เอวํ ธมฺมานิ สุตฺวาน, วิปฺปสีทนฺติ ปณฺฑิตา. (:)

ห้วงน้ำลึกใสไม่ขุ่นมัว แม้ฉันใด

บัณฑิตย์ทั้งหลายฟังธรรมแล้วย่อมผ่องใส ฉันนั้น.

๘๓.

สพฺพตฺถ เว สปฺปุริสา จชนฺติ,

น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต,
สุเขน ผุฏฺฐา อถวา ทุกฺเขน,

น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ. (:)

สัตบุรุษทั้งหลายย่อมเว้นในธรรมทั้งปวงโดยแท้

สัตบุรุษทั้งหลายหาใคร่กามบ่นไม่

บัณฑิตทั้งหลายผู้อันสุขหรือทุกข์ถูกต้องแล้ว

ย่อมไม่แสดงอาการสูงๆ ต่ำๆ.

๘๔.

น อตฺตเหตุ น ปรสฺส เหตุ,

น ปุตฺตมิจฺเฉ น ธนํ น รฏฺฐํ,
น อิจฺเฉยฺย อธมฺเมน สมิทฺธิมตฺตโน,

ส สีลวา ปญฺญวา ธมฺมิโก สิยา. (:)

บัณฑิตย่อมไม่ทำบาปเพราะเหตุแห่งตน

ไม่ทำบาปเพราะเหตุแห่งผู้อื่น ไม่พึงปรารถนาบุตร

ไม่พึงปรารถนาทรัพย์ ไม่พึงปรารถนาแว่นแคว้น

ไม่พึงปรารถนาความสำเร็จแก่ตนโดยไม่ชอบธรรม

บัณฑิตนั้นพึงเป็นผู้มีศีลมีปัญญา ประกอบด้วยธรรม.

๘๕.

อปฺปกา เต มนุสฺเสสุ, เย ชนา ปารคามิโน,
อถายํ อิตรา ปชา, ตีรเมวานุธาวติ. (:๑๐)

ในหมู่มนุษย์ ชนผู้ที่ถึงฝั่งมีน้อย

ส่วนหมู่สัตว์นอกนี้ย่อมเลาะไปตามฝั่งทั้งนั้น.

๘๖.

เย จ โข สมฺมทกฺขาเต, ธมฺเม ธมฺมานุวตฺติโน,
เต ชนา ปารเมสฺสนฺติ, มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ. (:๑๑)

ก็ชนเหล่าใดแล ประพฤติตามธรรม

ในธรรมอันพระสุคตเจ้าตรัสแล้วโดยชอบ

ชนเหล่านั้นข้ามบ่วงมารที่ข้ามได้โดยยาก

แล้วจักถึงฝั่ง.

๘๗.

กณฺหํ ธมฺมํ วิปฺปหาย, สุกฺกํ ภาเวถ ปณฺฑิโต,
โอกา อโนกมาคมฺม, วิเวเก ยตฺถ ทูรม. (:๑๒)

บัณฑิตออกจากอาลัยแล้ว

อาศัยความไม่มีอาลัย

ละธรรมดำแล้วพึงเจริญธรรมขาว.

๘๘.

ตตฺราภิรติมิจฺเฉยฺย, หิตฺวา กาเม อกิญฺจโน,
ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ, จิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต. (:๑๓)

บัณฑิตพึงปรารถนาความ

ยินดียิ่งในวิเวกที่ยินดีได้โดยยาก

ละกามทั้งหลายแล้วไม่มีกิเลสเครื่องกังวล

พึงชำระตนให้ผ่องแผ้ว จากเครื่องเศร้าหมองจิต.

๘๙.

เยสํ สมฺโพธิยงฺเคสุ, สมฺมา จิตฺตํ สุภาวิตํ,
อาทานปฏินิสฺสคฺเค, อนุปาทาย เย รตา,
ขีณาสวา ชุติมนฺโต, เต โลเก ปรินิพฺพุตา. (:๑๔)

 

ปณฺฑิตวคฺโค ฉฏฺโฐ นิฏฺฐิโต.

 

ชนเหล่าใดอบรมจิตด้วยดีโดยชอบ

ในองค์แห่งธรรมสามัคคีเป็นเครื่องตรัสรู้

ชนเหล่าใดไม่ถือมั่น ยินดีแล้วในการสละคืนความถือมั่น

ชนเหล่านั้นมีอาสวะสิ้นแล้ว

มีความรุ่งเรืองปรินิพพานแล้วในโลก.

จบปัณฑิตวรรคที่ ๖

 

image1 image2 image3
Home Pāliroom-2 (นามกัณฑ์)

Main Menu

สวัสดีครับ นักศึกษาและผู้สนใจใคร่รู้ภาษาบาลีทุกท่าน

ยินดีต้อนรับด้วยไมตรีจิต เข้าสู่ห้องเรียนบาลี ๒ นามกัณฑ์ ซึ่งเป็นกัณฑ์ที่สองในคัมภีร์ปทรูปสิทธิปกรณ์ ในห้องเรียนนี้ท่านจะได้เรียนเรื่อง นามนาม สัพพนาม และอลิงคนาม, นาม หมายถึง นามนาม และคุณนาม กล่าวคือนามที่เป็นปุงลิงค์ นามที่เป็นอิตถีลิงค์ และนามทีเป็นนปุงสกลิงค์, สัพพนาม หมายถึง ศัพท์ที่ใช้แทนชื่อของคน สัตว์ สิ่งของ สถานที เป็นต้น สัพพนามนี้เป็นได้สามลิงค์ และ อลิงคนาม หมายถึง ศัพท์ที่ไม่ประกอบด้วยลิงค์ทั้งสาม ซึ่งได้แก่ วิภิตติปัจจยวิธาน อุปสรรค และ นิบาต สรุปว่า ในนามกัณฑ์นี้มีนามอยู่ ๓ ประเภท คือ นามนาม สัพพนาม และ อลิงคนาม

Title Filter     Display # 
# Article Title Hits
1 นามกัณฑ์_สรุปศัพท์ในนามกัณฑ์ 2650
2 นามกัณฑ์_สรุปสูตรในนามกัณฑ์ 1650
3 นามกัณฑ์_นิบาต ๕_ธาทินิปาตสทฺท 1358
4 นามกัณฑ์_นิบาต ๔_ยถาทินิปาตสทฺท 1270
5 นามกัณฑ์_นิบาต ๓_อปฺเปวาทินิปาตสทฺท 1277
6 นามกัณฑ์_นิบาต ๒_อตฺถิอาทินิปาตสทฺท 1399
7 นามกัณฑ์_นิบาต ๑_จาทินิปาตสทฺท 1251
8 นามกัณฑ์_อุปสรรค ๒_ปริยาทิอุปสคฺคสทฺท 1490
9 นามกัณฑ์_อุปสรรค ๑_ปาทิอุปสคฺคสทฺท 2192
10 นามกัณฑ์_วิภัตติปัจจยวิธาน ๒_โตอาทิปัจจัย 1261
11 นามกัณฑ์_สัพพนาม_วิภัตติปัจจยวิธาน ๑_โตอาทิปัจจัย 1229
12 นามกัณฑ์_สัพพนาม_อลิงคนาม ๕_สรุปในอลิงคนาม 1123
13 นามกัณฑ์_สัพพนาม_อลิงคนาม ๔_เอกาทสาทิสทฺทปทมาลา 1028
14 นามกัณฑ์_สัพพนาม_อลิงคนาม ๓_ปญฺจาทิสทฺทปทมาลา 1012
15 นามกัณฑ์_สัพพนาม_อลิงคนาม ๒_อมฺหสทฺทปทมาลา 993
16 นามกัณฑ์_สัพพนาม_อลิงคนาม ๑_ตุมฺหสทฺทปทมาลา 1131
17 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๙_จตุสทฺทปทมาลา 1193
18 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๘_ติสทฺทปทมาลา 1109
19 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๗_ทฺวิสทฺทปทมาลา 932
20 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๖_อุภสทฺทปทมาลา 1021
21 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๕_เอกสทฺทปทมาลา 1325
22 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๔_กึสทฺทปทมาลา 1161
23 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๓_อมุสทฺทปทมาลา 1189
24 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๒_อิมสทฺทปทมาลา 1472
25 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๑_เอตสทฺทปทมาลา 1000
26 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑๐_ตสทฺทปทมาลา 1105
27 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๙_ตสทฺทปทมาลา 1178
28 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๘_ตสทฺทปทมาลา 1652
29 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๗_ยสทฺทปทมาลา 1155
30 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๖_ปุพฺพาปรสทฺทปทมาลา 2288
31 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๕_ปุพฺพสทฺทปทมาลา 1072
32 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๔_กตรกตมสทฺทปทมาลา 1515
33 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๓_สพฺพสทฺทปทมาลา_นปุงสกลิงค์ 1103
34 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๒_สพฺพาสทฺทปทมาลา_อิตถีลิงค์ 1685
35 นามกัณฑ์_สัพพนาม ๑_สพฺพสทฺทปทมาลา_ปุงลิงค์ 2062
36 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๑๐_สรุป_สทฺทปทมาลา_สูตร_ศัพท์ 1183
37 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๙_โอการันต์ _จิตฺตโคสทฺทปทมาลา 1127
38 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๘_อูการันต์ _โคตฺรภูสทฺทปทมาลา 1071
39 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๗_อุการันต์ _อายุสทฺทปทมาลา 1179
40 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๖_อีการันต์ _สุขการีสทฺทปทมาลา 1476
41 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๕_อิการันต์ _อฏฺฐิสทฺทปทมาลา 2419
42 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๔_อาการันต์ _อสฺสทฺธาสทฺทปทมาลา 1274
43 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๓_อการันต์ _คุณวนฺตุสทฺทปทมาลา 1747
44 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๒_อการันต์ _กมฺมสทฺทปทมาลา 2260
45 นามกัณฑ์_นปุงสกลิงค์ ๑_อการันต์ _จิตฺตสทฺทปทมาลา 2081
46 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑๔_สรุป_สทฺทปทมาลา_สูตร_ศัพท์ 1398
47 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑๓_โอการันต์ _โคสทฺทปทมาลา 1847
48 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑๒_อูการันต์ _ชมฺพูสทฺทปทมาลา 1631
49 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑๑_อุการันต์ _มาตุสทฺทปทมาลา 1279
50 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑๐_อุการันต์ _ยาคุสทฺทปทมาลา 1275
51 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๙_อีการันต์ _คหปตานีสทฺทปทมาลา 1504
52 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๘_อีการันต์ _ภิกฺขุนีสทฺทปทมาลา 1760
53 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๗_อีการันต์ _ภวนฺตีสทฺทปทมาลา 1880
54 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๖_อีการันต์ _คุณวนฺตีสทฺทปทมาลา 2270
55 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๕_อีการันต์ _มานวีสทฺทปทมาลา 1822
56 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๔_อีการันต์ _มาตุลานีสทฺทปทมาลา 2248
57 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๓_อีการันต์ _อิตฺถีสทฺทปทมาลา 1986
58 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๒_อิการันต์ _รตฺติสทฺทปทมาลา 3879
59 นามกัณฑ์_อิตถีลิงค์ ๑_อาการันต์ _กญฺญาสทฺทปทมาลา 4033
60 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๒๔_สรุป_สทฺทปทมาลา_สูตร_ศัพท์ 1170
61 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๒๓_โอการันต์ _โคสทฺทปทมาลา 2498
62 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๒๒_อูการันต์ _อภิภูสทฺทปทมาลา 1586
63 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๒๑_อุการันต์ _ปิตุสทฺทปทมาลา 2436
64 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๙_อุการันต์ _ภิกฺขุสทฺทปทมาลา 1947
65 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๒๐_อุการันต์ _สตฺถุสทฺทปทมาลา 2003
66 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๘_อีการันต์ _ทณฺฑีสทฺทปทมาลา 2440
67 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๗_อิการันต์ _อคฺคิสทฺทปทมาลา 2977
68 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๖_อาการันต์ _สาสทฺทปทมาลา 1754
69 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๕_อการันต์ _ยุวสทฺทปทมาลา 1427
70 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๔_อการันต์ _ปุมสทฺทปทมาลา 1562
71 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๓_อการันต์ _อาตุมสทฺทปทมาลา 1290
72 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๒_อการันต์ _สขสทฺทปทมาลา 1648
73 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๑_อการันต์ _อตฺตสทฺทปทมาลา 2498
74 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๑๐_อการันต์ _พฺรหฺมสทฺทปทมาลา 1432
75 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๙_อการันต์ _ราชสทฺทปทมาลา 1629
76 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๘_อการันต์ _สนฺตสทฺทปทมาลา 2516
77 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๗_อการันต์ _ภทนฺตสทฺทปทมาลา 1671
78 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์ ๖_อการันต์ _ภวนฺตสทฺทปทมาลา 1946
79 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์_อการันต์ ๕_คจฺฉนฺตุสทฺท 2241
80 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์_อการันต์ ๔_หิมวนฺตุสทฺท_สติมนฺตุสทฺท 1868
81 นามกัณฑ์_ปุงลิงค์_อการันต์ ๓_คุณวนฺตุสทฺท 1846
82 นามกัณฑ์ - ปุงลิงค์ - อการันต์ ๒ - มโนคณสทฺท 2655
83 นามกัณฑ์ - ปุงลิงค์ - อการันต์ ๑ - ปุริสสทฺท 5414
 
joomla template