logotype
คาถาธรรมบท ภิกขุวรรคที่ ๒๕

๓๖๐. จกฺขุนา สํวโร สาธุ, สาธุ โสเตน สํวโร,
ฆาเนน สํวโร สาธุ, สาธุ ชิวฺหาย สํวโร. (๒๕:๑)


ความสำรวมด้วยจักษุเป็นความดี ความสำรวมด้วยหูเป็นความดี

ความสำรวมด้วยจมูกเป็นความดี ความสำรวมด้วยลิ้นเป็นความดี.

๓๖๑.

กาเยน สํวโร สาธุ, สาธุ วาจาย สํวโร,
มนสา สํวโร สาธุ, สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร,
สพฺพตฺถ สํวุโต ภิกฺขุ, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจติ. (๒๕:๒)

ความสำรวมด้วยกายเป็นความดี

ความสำรวมด้วยวาจาเป็นความดี

ความสำรวมด้วยใจเป็นความดี

ความสำรวมในทวารทั้งปวงเป็นความดี

ภิกษุผู้สำรวมแล้วในทวารทั้งปวง

ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้.

๓๖๒.

หตฺถสญฺญโต ปาทสญฺญโต,

วาจาย สญฺญโต สญฺญตตฺตโม,
อชฺฌตฺตรโต สมาหิโต,

เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุ. (๒๕:๓)

ผู้ที่สำรวมมือสำรวมเท้า สำรวมวาจา

สำรวมตน ยินดีในอารมณ์ภายใน มีจิตตั้งมั่น

อยู่ผู้เดียว สันโดษ บัณฑิตทั้งหลายกล่าวผู้นั้นว่าเป็นภิกษุ.

๓๖๓.

โย มุขสญฺญโต ภิกฺขุ, มนฺตภาณี อนุทฺธโต,
อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ, มธุรํ ตสฺส ภาสิตํ. (๒๕:๔)

ภิกษุใดสำรวมปาก มีปกติกล่าวด้วยปัญญา

มีจิตไม่ฟุ้งซ่าน ย่อมแสดงอรรถและธรรม

ภาษิตของภิกษุนั้นไพเราะ.

๓๖๔.

ธมฺมาราโม ธมฺมรโต, ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ,
ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ, สทฺธมฺมา น ปริหายติ. (๒๕:๕)

ภิกษุผู้มีธรรมเป็นที่มายินดี ยินดีแล้วในธรรม

ค้นคว้าธรรม ระลึกถึงธรรม ย่อมไม่เสื่อมจากสัทธรรม.

๓๖๕.

สลาภํ นาติมญฺเญยฺย, นาญฺเญสํ ปิหยญฺจเร,
อญฺเญสํ ปิหยํ ภิกฺขุ, สมาธึ นาธิคจฺฉติ. (๒๕:๖)

ภิกษุไม่พึงดูหมิ่นลาภของตน

ไม่พึงเที่ยวปรารถนาลาภของผู้อื่น

เพราะภิกษุปรารถนาลาภของ

ผู้อื่นอยู่ ย่อมไม่บรรลุสมาธิ.

๓๖๖.

อปฺปลาโภปิ เจ ภิกฺขุ, สลาภํ นาติมญฺญติ,
ตํ เว เทวา ปสํสนฺติ, สุทฺธาชีวึ อตนฺทิตํ. (๒๕:๗)

ถ้าว่าภิกษุแม้มีลาภน้อย

ก็ย่อมไม่ดูหมิ่นลาภของตนไซร้

เทวดาทั้งหลายย่อมสรรเสริญภิกษุนั้น

ผู้มีอาชีพบริสุทธิ์ ไม่เกียจคร้าน.

๓๖๗.

สพฺพโส นามรูปสฺมึ, ยสฺส นตฺถิ มมายิตํ,
อสตา จ น โสจติ, ส เว ภิกฺขูติ วุจฺจติ. (๒๕:๘)

ผู้ใดไม่มีความยึดถือในนามรูปว่า

ของเราโดยประการทั้งปวง และย่อม

ไม่เศร้าโศกเพราะนามรูปไม่มีอยู่

ผู้นั้นแลเรากล่าวว่า เป็นภิกษุ.

๓๖๘.

เมตฺตาวิหารี โย ภิกฺขุ, ปสนฺโน พุทฺธสาสเน,
อธิคจฺเฉ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํ. (๒๕:๙)

ภิกษุใดมีปกติอยู่ด้วยเมตตา

เลื่อมใสแล้วในพระพุทธศาสนา

ภิกษุนั้นพึงบรรลุสันตบทอันเป็น

ที่ระงับสังขารเป็นสุข.

๓๖๙.

สิญฺจ ภิกฺขุ อิมํ นาวํ, สิตฺตา เต ลหุเมสฺสติ,
เฉตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ, ตโต นิพฺพานเมหิสิ. (๒๕:๑๐)

ดูกรภิกษุ เธอจงวิดเรือนี้

เรือที่เธอวิดแล้วจักถึงเร็ว

เธอตัดราคะและโทสะแล้ว

จักถึงนิพพานในภายหลัง.

๓๗๐.

ปญฺจ ฉินฺเท ปญฺจ ชเห, ปญฺจ อุตฺตริ ภาวเย,
ปญฺจสงฺคาติโค ภิกฺขุ, โอฆติณฺโณติ วุจฺจติ. (๒๕:๑๑)

ภิกษุพึงตัดโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕

พึงละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕

พึงเจริญอินทรีย์ ๕ ให้ยิ่ง

ภิกษุล่วงธรรมเป็นเครื่องข้อง ๕ อย่าง

ได้แล้ว เรากล่าวว่า เป็นผู้ข้ามโอฆะได้.

๓๗๑.

ฌาย ภิกฺขุ มา จ ปมาโท,

มา เต กามคุเณ ภมสฺสุ จิตฺตํ,
มา โลหคุฬํ คิลี ปมตฺโต,

มา กนฺทิ ทุกฺขมิทนฺติ ฑยฺหมาโน. (๒๕:๑๒)

ดูกรภิกษุ เธอจงเพ่งและอย่าประมาท

จิตของเธอหมุนไปในกามคุณ

เธออย่าเป็นผู้ประมาทกลืนก้อนโลหะ

อย่าถูกไฟเผาคร่ำครวญว่านี้ทุกข์.

๓๗๒.

นตฺถิ ฌานํ อปญฺญสฺส, ปญฺญา นตฺถิ อฌายโต,
ยมฺหิ ฌานญฺจ ปญฺญา จ, ส เว นิพฺพานสนฺติเก. (๒๕:๑๓)

ฌานไม่มีแก่ผู้ไม่มีปัญญา

ปัญญาไม่มีแก่ผู้ไม่มีฌาน

ฌานและปัญญามีอยู่ในผู้ใด

ผู้นั้นแลอยู่ในที่ใกล้นิพพาน.

๓๗๓.

สุญฺญาคารํ ปวิฏฺฐสฺส, สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน,
อมานุสี รตี โหติ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต. (๒๕:๑๔)

ความยินดีอันมิใช่ของมนุษย์

ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เข้าไปสู่เรือนว่าง

ผู้มีจิตสงบ ผู้เห็นแจ้งซึ่งธรรมโดยชอบ.

๓๗๔.

ยโต ยโต สมฺมสติ, ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ,
ลภตี ปีติปาโมชฺชํ, อมตํ ตํ วิชานตํ. (๒๕:๑๕)

ในกาลใดๆ ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นความ

เกิดขึ้น และความเสื่อมไปแห่งขันธ์ทั้งหลาย

ในกาลนั้นๆภิกษุนั้นย่อมได้ปีติและปราโมทย์

ปีติและปราโมทย์นั้นเป็นอมตะของบัณฑิต

ทั้งหลายผู้รู้แจ้งอยู่.

๓๗๕.

ตตฺรายมาทิ ภวติ, อิธ ปญฺญสฺส ภิกฺขุโน,
อินฺทฺริยคุตฺติ สนฺตุฏฺฐี, ปาติโมกฺเข จ สํวโร. (๒๕:๑๖)

บรรดาธรรมเหล่านั้นธรรมนี้ คือ

ความคุ้มครองอินทรีย์ ความสันโดษ

และความสำรวมในปาฏิโมกข์ เป็นเบื้องต้น

ของภิกษุผู้มีปัญญาในธรรมวินัยนี้.

๓๗๖.

มิตฺเต ภชสฺสุ กลฺยาเณ, สุทฺธาชีเว อตนฺทิเต,
ปฏิสนฺถารวุตฺตฺยสฺส, อาจารกุสโล สิยา,
ตโต ปาโมชฺชพหุโล, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสติ. (๒๕:๑๗)

ท่านจงคบกัลยาณมิตร มีอาชีพหมดจด

ไม่เกียจคร้าน ภิกษุพึงเป็นผู้ประพฤติปฏิสันถาร

พึงเป็นผู้ฉลาดในอาจาระ เป็นผู้มากด้วยความปราโมทย์

เพราะความประพฤติในปฏิสันถาร และความเป็นผู้ฉลาด

ในอาจาระนั้นจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้.

๓๗๗.

วสฺสิกา วิย ปุปฺผานิ, มทฺทวานิ ปมุญฺจติ,
เอวํ ราคญฺจ โทสญฺจ, วิปฺปมุญฺเจถ ภิกฺขโว. (๒๕:๑๘)

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเปลื้อง

ราคะและโทสะเสีย เหมือนมะลิปล่อยดอก

ที่เหี่ยวแห้งแล้ว ฉะนั้น.

๓๗๘.

สนฺตกาโย สนฺตวาโจ, สนฺตมโน สุสมาหิโต,
วนฺตโลกามิโส ภิกฺขุ, อุปสนฺโตติ วุจฺจติ. (๒๕:๑๙)

ภิกษุผู้มีกายสงบ มีวาจาสงบ มีใจสงบ

มีใจตั้งมั่นดี มีอามิสในโลกอันคายแล้ว

เรากล่าวว่า เป็นผู้สงบระงับ.

๓๗๙.

อตฺตนา โจทยตฺตานํ, ปฏิมํเสตมตฺตนา,
โส อตฺตคุตฺโต สติมา, สุขํ ภิกฺขุ วิหาหิสิ. (๒๕:๒๐)

จงเตือนตนด้วยตนเอง

จงสงวนตนด้วยตนเอง

ดูกรภิกษุ เธอนั้นผู้มีตนอันคุ้ม

ครองแล้ว มีสติ จักอยู่เป็นสุข.

๓๘๐.

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ, อตฺตา หิ อตฺตโน คติ,
ตสฺมา สญฺญม อตฺตานํ, อสฺสํ ภทฺรํว วาณิโช. (๒๕:๒๑)

ตนแลเป็นที่พึ่งของตน

ตนแลเป็นคติของตน

เพราะเหตุนั้น ท่านจงสำรวมตน

เหมือนพ่อค้าระวังม้าดีไว้ ฉะนั้น.

๓๘๑.

ปาโมชฺชพหุโล ภิกฺขุ, ปสนฺโน พุทฺธสาสเน,
อธิคจฺเฉ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํ. (๒๕:๒๒)

ภิกษุผู้มากด้วยความปราโมทย์

เลื่อมใสแล้วในพุทธศาสนา

พึงบรรลุสันตบทอันเป็นที่เข้า

ไปสงบแห่งสังขาร เป็นสุข.

๓๘๒.

โย หเว ทหโร ภิกฺขุ, ยุญฺชติ พุทฺธสาสเน,
โส อิมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา.

ภิกฺขุวคฺโค ปญฺจวีสติโม นิฏฺฐิโต. (๒๕:๒๓)

ภิกษุใดแล ยังเป็นหนุ่ม

ย่อมเพียรพยายามในพุทธศาสนา

ภิกษุนั้นย่อมยังโลกนี้ให้สว่างไสว

เหมือนพระจันทร์พ้นแล้วจากเมฆ ฉะนั้น.

จบภิกขุวรรคที่ ๒๕

 

 

img1
img2
img3

You Are here: Home เสริมดวงให้ดี (พระพยอม กัลยาโณ)

Main Menu

ธรรมะจากวัดสวนแก้ว (พระราชธรรมนิเทศ)

ธรรมะจากวัดสวนแก้ว (พระราชธรรมนิเทศ : พระพยอม กัลยาโณ) Print E-mail

 

 

แสดงโดย พระราชธรรมนิเทศ (พระพยอม กัลยาโณ)

วัดสวนแก้ว ต. บางเลน อ. บางใหญ่ จ. นนทบุรี

เว็บไซต์ : www.kanlayano.org

ชื่อเรื่อง (โปรดคลิดเลือกรายกายที่ต้องการฟัง ๑ – ๑๙ ที่หน้าต่าง MP3 ด้านซ้ายมือ)

ชื่อชุด : ธรรมะปี ๒๕๕๔

  1. วิธีเสริมดวงให้ดี - รับปีใหม่

 ความยาว ๖๘ นาที

  1. ละบาปมาราธอน - มาฆบูขา

 ความยาว ๗๘ นาที

  1. ฉลาดละบาป

 ความยาว ๔๓ นาที

  1. อย่าแส่หาทุกข์ใส่ตน

 ความยาว ๔๒ นาที

  1. สองสอ

 ความยาว ๕๗ นาที

  1. ห้าเจริญ

 ความยาว ๗๙ นาที

  1. สงกรานต์

 ความยาว ๗๒ นาที

  1. มาล้ออายุกันไหม?

 ความยาว ๖๐ นาที

  1. เจ็ดตัวช่วย

 ความยาว ๗๔ นาที

  1. อุปมาแห่งชีวิต

 ความยาว ๖๖ นาที

  1. ไล่บี้พระพยอม

 ความยาว ๘๐ นาที

  1. ดีสองระดับ

 ความยาว ๕๗ นาที

  1. สิ่งที่ควรทำ

 ความยาว ๗๐ นาที

  1. สันติภาพของมนุษย์

 ความยาว ๓๖ นาที

  1. อาสาฬหบูชา ๒๕๕๔

ความยาว ๕๓ นาที

  1. เข้าพรรษา ๒๕๕๔

 ความยาว ๖๗ นาที

  1. อย่าพกพาขี้เข้าพรรษา ๒๕๕๔

 ความยาว ๔๓ นาที

  1. ธรรมสัจจะร่วมสมัย ๒๕๕๔

 ความยาว ๗๓ นาที

  1. แม่ ๆ ลูก ๆ ที่ดีกว่า พรวันแม่ ๒๕๕๔

 ความยาว ๒๔ นาที

Share this post

Last Updated on Saturday, 07 July 2012 23:48