logotype
คาถาธรรมบท อรหันตวรรคที่ ๗

๙๐. คตทฺธิโน วิโสกสฺส, วิปฺปมุตฺตสฺส สพฺพธิ,
สพฺพคนฺถปฺปหีนสฺส,  ปริฬาโห น วิชฺชติ. (๗:๑)

 

ความเร่าร้อนย่อมไม่มีแก่ผู้ที่มีทางไกลอันถึงแล้ว

ผู้มีความโศกปราศไปแล้ว ผู้พ้นวิเศษแล้วในธรรมทั้งปวง

ผู้มีกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวงอันละได้แล้ว.

๙๑.

อุยฺยุญฺชนฺติ สตีมนฺโต, น นิเกเต รมนฺติ เต,
หํสาว ปลฺลลํ หิตฺวา, โอกโมกํ ชหนฺติ เต. (๗:๒)

ท่านผู้มีสติย่อมขวนขวาย

ท่านย่อมไม่ยินดีในที่อยู่

ท่านละความห่วงใยเสีย

เหมือนหงส์สละเปือกตมไป ฉะนั้น.

๙๒.

เยสํ สนฺนิจโย นตฺถิ, เย ปริญฺญาตโภชนา,
สุญฺญโต อนิมิตฺโต จ, วิโมกฺโข เยส โคจโร,
อากาเสว สกุนฺตานํ, คติ เตสํ ทุรนฺนยา. (๗:๓)

ชนเหล่าใดไม่มีการสั่งสม

มีโภชนะอันกำหนดแล้ว

มีสุญญตวิโมกข์และอนิมิตตวิโมกข์เป็นโคจร

คติของชนเหล่านั้น รู้ได้โดยยาก

เหมือนคติฝูงนกในอากาศ ฉะนั้น.

๙๓.

ยสฺสาสวา ปริกฺขีณา, อาหาเร จ อนิสฺสิโต,
สุญฺญโต อนิมิตฺโต จ, วิโมกฺโข ยสฺส โคจโร,
อากาเสว สกุนฺตานํ, ปทนฺตสฺส ทุรนฺนยํ. (๗:๔)

ภิกษุใดมีอาสวะสิ้นแล้ว

อันตัณหาและทิฐิไม่อาศัยแล้วในอาหาร

มีสุญญตวิโมกข์และอนิมิตตวิโมกข์เป็นโคจร

รอยเท้าของภิกษุนั้นไปตามได้โดยยาก

เหมือนรอยเท้าของฝูงนกในอากาศ ฉะนั้น.

๙๔.

ยสฺสินฺทฺริยานิ สมถงฺคตานิ,

อสฺสา ยถา สารถินา สุทนฺตา,
ปหีนมานสฺส อนาสวสฺส,

เทวาปิ ตสฺส ปิหยนฺติ ตาทิโน. (๗:๕)

อินทรีย์ของภิกษุใดถึงความสงบระงับ

เหมือนม้าอันนายสารถีฝึกดีแล้ว

แม้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ย่อมรักใคร่ต่อภิกษุนั้น

ผู้มีมานะอันละได้แล้ว หาอาสวะมิได้ ผู้คงที่.

๙๕.

ปฐวีสโม โน วิรุชฺฌติ, อินฺทขีลูปโม ตาทิ สุพฺพโต,
รหโทว อเปตกทฺทโม, สํสารา น ภวนฺติ ตาทิโน. (๗:๖)

ภิกษุผู้มีอาสวะสิ้นแล้วมีใจเสมอด้วยแผ่นดิน

ผู้คงที่ เปรียบดังเสาเขื่อน มีวัตรดี

ปราศจากกิเลสเพียงดังเปือกตม ผ่องใส

เหมือนห้วงน้ำที่ปราศจากเปือกตมมีน้ำใส ย่อมไม่พิโรธ

สงสารทั้งหลาย ย่อมไม่มีแก่ภิกษุผู้คงที่ มีอาสวะสิ้นแล้ว เช่นนั้น.

๙๖.

สนฺตํ ตสฺส มนํ โหติ, สนฺตา วาจา จ กมฺม จ,
สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส, อุปสนฺตสฺส ตาทิโน. (๗:๗)

ใจ วาจาและกายกรรมของภิกษุผู้ขีณาสพนั้น

ผู้หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ สงบระงับ

คงที่ เป็นธรรมชาติสงบแล้ว.

๙๗.

อสฺสทฺโธ อกตญฺญู จ, สนฺธิจฺเฉโท จ โย นโร,
หตาวกาโส วนฺตาโส, ส เว อุตฺตมโปริโส. (๗:๘)

นรชนใดไม่เชื่อต่อผู้อื่น รู้นิพพานอันปัจจัยอะไรๆ ทำไม่ได้

ผู้ตัดที่ต่อ มีโอกาสอันขจัดแล้ว มีความหวังอันคลายแล้ว

นรชนนั้นแล เป็นบุรุษผู้สูงสุด.

๙๘.

คาเม วา ยทิ วา รญฺเญ, นินฺเน วา ยทิ วา ถเล,
ยตฺถ อรหนฺโต วิหรนฺติ, ตํ ภูมิรามเณยฺยกํ. (๗:๙)

พระอรหันต์ทั้งหลายย่อมอยู่

ในที่ใดคือบ้านหรือป่า

ที่ลุ่มหรือที่ดอน ที่นั้นเป็น

ภาคพื้นอันบุคคลพึงรื่นรมย์.

๙๙.

รมณียานิ อรญฺญานิ, ยตฺถ น รมตี ชโน,
วีตราคา รเมสฺสนฺติ, น เต กามคเวสิโน. (๗:๑๐)

อรหนฺตวคฺโค สตฺตโม นิฏฺฐิโต.

ชนไม่ยินดีในป่าเหล่าใด

ป่าเหล่านั้น ควรรื่นรมย์

ผู้มีราคะไปปราศแล้วทั้งหลาย

จักยินดีในป่าเห็นปานนั้น

เพราะว่าท่านไม่ใช่ผู้แสวงหากาม.

จบอรหันตวรรคที่ ๗

image1 image2 image3
Home Dhamma&Pali อนุพุทธประวัติ (คู่มือการฟังธรรม ๓) - ประวัติพระอุรุเวลกัสสปเถระ

Main Menu

*อาสาฬหบูชา ๑ (พม.ประนอม ธมฺมาลงฺกาโร)

Print E-mail
Article Index
อนุพุทธประวัติ (คู่มือการฟังธรรม ๓)
ประวัติพระอัญญาโกณฑัญญะ
ประวัติพระอุรุเวลกัสสปเถระ
ประวัติ พระสารีบุตรเถระ
ประวัติ พระโมคคัลลานเถระ
ประวัติ พระมหากัสสปเถระ
ประวัติ พระมหากัจจายนเถระ
ประวัติ พระโมฆราชเถระ
ประวัติ พระราธเถระ
ประวัติพระปุณณมันตานีบุตรเถระ
ประวัติ พระกาฬุทายีเถระ
ประวัติ พระนันทเถระ
ประวัติ พระราหุลเถระ
ประวัติ พระอุบาลีเถระ
ประวัติ พระภัททิยเถระ
ประวัติ พระอนุรุทธะเถระ
ประวัติ พระอานนทเถระ
ประวัติ พระโสณโกฬิวิสเถระ
ประวัติ พระรัฐบาลเถระ
ประวัติ พระปิณโฑลภารทวาชเถระ
ประวัติ พระมหาปันถกเถระ
ประวัติพระจูฬปันถกเถระ
ประวัติ พระโสณกุฎิกัณณเถระ
ประวัติ พระลกุณฎกภัททิยะ
ประวัติ พระสุภูติเถระ
ประวัติ พระกังขาเรวตเถระ
ประวัติ พระโกณฑธานเถระ
ประวัติ พระวังคีสเถระ
ประวัติ พระปิลินทวัจฉเถระ
ประวัติ พระกุมารกัสสปเถระ
ประวัติ พระมหาโกฏฐิตเถระ
ประวัติ พระโสภิตเถระ
ประวัติ พระนันทกเถระ
ประวัติ พระมหากัปปินเถระ
ประวัติ พระสาคตเถระ
ประวัติ พระอุปเสนเถระ
ประวัติ พระขทิรวนิยเรวตเถระ
ประวัติ พระสีวลีเถระ
ประวัติ พระวักกลิเถระ
ประวัติ พระพาหิยทารุจีริยเถระ
ประวัติ พระพากุลเถระ
All Pages

 

 

๒. ประวัติพระอุรุเวลกัสสปเถระ

 

 

 

๑. สถานะเดิม

 

ท่านมีชื่อว่าตามโคตรว่า กัสสปะ ต่อมาบวชเป็นฤษี ตั้งอาศรมอยู่ที่ตำบลอุรุเวลา จึงได้นามว่า อุรุเวลกัสสปะ

 

เกิดที่เมืองพารณาสี ก่อนพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอุบัติ เป็นคนวรรณะพราหมณ์

 

การศึกษา เรียนจบไตรเพท

 

๒. มูลเหตุแห่งการบวชในพระพุทธศาสนา

 

อุรุเวลกัสสปะ มีน้องชาย ๒ คน คนรองชื่อว่านทีกัสสปะ เพราะตั้งอาศรมอยู่ที่ทางโค้งแห่งแม่น้ำคงคา คนเล็ก ชื่อว่า คยากัสสปะ เพราะตั้งอาศรมอยู่ที่ตำบลคยาสีสะ

 

พี่น้องทั้ง ๓ ตั้งสำนักสอนไตรเพทแก่คนทั้งหลาย อุรุเวลกัสสปะ มีบริวาร ๕๐๐ คน นทีกัสสปะมี ๓๐๐ คน คยากัสสปะมี ๒๐๐ คน ต่อมาตรวจดูสาระประโยชน์ในคัมภีร์ของตน เห็นเพียงแต่ประโยชน์ในปัจจุบันเท่านั้น จึงชวนกันออกบวชเป็นฤษี บำเพ็ญพรตด้วยการบูชาไฟ ตั้งอาศรมอยู่ตามตำบลต่าง ๆ ดังกล่าวแล้ว

 

ครั้งนั้น พระศาสดา ทรงส่งพระสาวก ๖๐ รูป ไปประกาศพระศาสนา ส่วนพระองค์เองเสด็จไปแคว้นมคธ เสด็จไปโปรดอุรุเวลกัสสปะ ทรงขออาศัยพักในสำนักด้วย อุรุเวลกัสสปะ ไม่เต็มใจ จึงบอกให้ไปพักในโรงบูชาไฟ ซึ่งมีนาคดุร้ายอยู่ในนั้น พระศาสดาได้เสด็จเข้าไปพักตลอดทั้งคืนโดยไม่มีอันตรายแต่อย่างใด แต่อุรุเวลกัสสปะก็ยังไม่ยอมรับ ยังมีมานะว่าตนเองเหนือกว่า พระศาสดาทรงใช้อุบายวิธีหลายอย่างเพื่อพิสูจน์ให้อุรุเวลกัสสปะรู้ตัวว่าไม่ได้เป็นพระอรหันต์ ในที่สุดเขาจึงยอมรับความจริง ทิ้งลัทธิของตน ลอยบริขารชฎิลลงในแม่น้ำ ทูลขอบรรพชาอุปสมบทกับพระศาสดา พร้อมด้วยบริวารทรงอนุญาตให้เป็นภิกษุด้วยพระวาจาว่า พวกเธอจงเป็นภิกษุมาเถิด ธรรมอันเรากล่าวไว้ดีแล้ว จงประพฤติพรหมจรรย์ เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด

 

๓. การบรรลุธรรม

 

เมื่ออุรุเวลกัสสปะ พร้อมทั้งบริวาร ลอยบริขารและเครื่องบูชาไปตามสายแม่น้ำ น้องชายทั้งสองทราบจึงพร้อมด้วยบริวารพากันมาขอบวชในสำนักของพระศาสดา ทรงอนุญาตให้เป็นภิกษุเช่นเดียวกับอุรุเวลกัสสปะกับบริวาร จึงรวมเป็นภิกษุทั้งสิ้น ๑๐๐๓ รูป ทรงพาภิกษุเหล่านั้นไปยังคยาสีสะตำบล ประทับนั่งบนแผ่นหิน ทรงให้สมณะทั้งหมดบรรลุพระอรหัตด้วยอาทิตตปริยายเทศนาใจความย่อว่า ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เป็นของร้อนเพราะไฟ ( กิเลส ) คือ ราคะ โทสะ โมหะ ความแก่ ความตาย ความเสียใจ ความคร่ำครวญ ความทุกข์ ความโทมนัส ความคับแค้นใจ

 

๔. งานประกาศพระศาสนา

 

พระอุรุเวลกัสสปเถระเป็นกำลังสำคัญยิ่ง ในการประดิษฐานพระพุทธศาสนาในแคว้นมคธ โดยประกาศตนเป็นสาวกของพระศาสดาต่อหน้าชาวมคธที่ติดตามพระเจ้าพิมพิสารมาเฝ้าที่ลัฎฐิวัน ทำให้คนเหล่านั้นหมดความสงสัย ตั้งใจฟังพระธรรมเทศนาจนได้ดวงตาเห็นธรรม ๑๑ ส่วน อีกหนึ่งส่วนตั้งอยู่ในสรณคมน์ ตั้งแต่นั้นมา ชาวมคธได้หันมานับถือพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก

 

๕. เอตทัคคะ

 

พระอุรุเวลกัสสปเถระ ได้รับยกย่องจากพระผู้มีพระภาคเจ้าว่าเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุ

 

ทั้งหลาย ผู้มีบริวารมาก

 

๖. บุญญาธิการ

 

ในกาลแห่งพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า ปทุมุตตระ ( องค์ที่ ๑๓ ) ท่านได้เห็นภิกษุรูปหนึ่งมีบริวารมาก จึงสร้างความดีแล้วปรารถนาตำแหน่งเช่นนั้น พระศาสดาทรงพยากรณ์ว่าจะได้สมปรารถนาในศาสนาของพระสมณโคดม

 

๗. ธรรมวาทะ

 

การบูชายัญ ล้วนแต่มุ่งหมายรูป เสียง กลิ่น รส และสตรี ข้าพระพุทธเจ้ารู้ว่า นั่นเป็นมลทินในขันธ์ทั้งหลาย จึงไม่ยินดีในการ เซ่นสรวงและการบูชายัญ

 

๘. ปรินิพพาน

 

พระอุรุเวลกัสสปะ ได้เป็นกำลังสำคัญช่วยพระศาสดาประกาศพระศาสนาในแคว้นมคธ สุดท้ายได้ปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ ดุจดวงประทีปที่โชติช่วงชัชวาลแล้วมอดดับไป

 

 

 

**********************************

 



Last Updated on Saturday, 17 November 2012 07:42
 
joomla template