Abhayagiri Buddhist Monastery Redwood Valley, CA 95470, USA

www.abhayagiri.org

 บทขัดธรรมจักร

 

อนุตฺตรํ อภิสมฺโพธึ, สมฺพุชฺฌิตฺวา ตถาคโต,

ปฐมํ ยํ อเทเสสิ, ธมฺมจกฺกํ อนุตฺตรํ.

สมฺมเทว ปวตฺเตนฺโต, โลเก อปฺปฏิวตฺติยํ,

ยตฺถากฺขาตา อุโภ อนฺตา, ปฏิปตฺติ จ มชฺฌิมา.

จตุสฺวริยสจฺเจสุ, วิสุทฺธํ ญาณทสฺสนํ,

เทสิตํ ธมฺมราเชน, สมฺมาสมฺโพธิกิตฺตนํ.

นาเมน วิสฺสุตํ สุตฺตํ, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนํ,

เวยฺยากรณปาเฐน, สงฺคีตํ ตํ ภณาม เส.
 

ธรรมจักร (วิ. มหา. ๔/๑๓)

 

เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา พาราณสิยํ วิหรติ อิสิปตเน มิคทาเย.

ตตฺร โข ภควา ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อามนฺเตสิ เทฺวเม ภิกฺขเว อนฺตา ปพฺพชิเตน น เสวิตพฺพา.

กตเม เทฺว. โย จายํ กาเมสุ กามสุขลฺลิกานุโยโค หีโน คมฺโม โปถุชฺชนิโก อนริโย อนตฺถสญฺหิโต,โย จายํ อตฺตกิลมถานุโยโค ทุกฺโข อนริโย อนตฺถสญฺหิโต.

 

เอเต โข ภิกฺขเว อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ.

 

กตมา จ สา ภิกฺขเว มชฺฌิมา ปฏิปทา, ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา จกฺขุกรณี ญาณกรณี, อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ.

 

อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค. เสยฺยถีทํ. สมฺมาทิฏฺฐิ สมฺมาสงฺกปฺโป สมฺมาวาจา สมฺมากมฺมนฺโต สมฺมาอาชีโว สมฺมาวายาโม สมฺมาสติ สมฺมาสมาธิ. อยํ โข สา ภิกฺขเว มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ.

 

อิทํ โข ปน ภิกฺขเว ทุกฺขํ อริยสจฺจํ. ชาติปิ ทุกฺขา, ชราปิ ทุกฺขา, มรณมฺปิ ทุกฺขํ, อปฺปิเยหิ สมฺปโยโค ทุกฺโข, ปิเยหิ วิปฺปโยโค ทุกฺโข, ยมฺปิจฺฉํ น ลภติ, ตมฺปิ ทุกฺขํ, สงฺขิตฺเตน ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ทุกฺขา.

 

อิทํ โข ปน ภิกฺขเว ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจํ. ยายํ ตณฺหา โปโนพฺภวิกา นนฺทิราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี. เสยฺยถีทํ. กามตณฺหา ภวตณฺหา วิภวตณฺหา.

 

อิทํ โข ปน ภิกฺขเว ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจํ. โย ตสฺสาเยว ตณฺหาย อเสสวิราคนิโรโธ จาโค ปฏินิสฺสคฺโค มุตฺติ อนาลโย.

 

อิทํ โข ปน ภิกฺขเว ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทา อริยสจฺจํ. อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค. เสยฺยถีทํ. สมฺมาทิฏฺฐิ สมฺมาสงฺกปฺโป สมฺมาวาจา สมฺมากมฺมนฺโต สมฺมาอาชีโว สมฺมาวายาโม สมฺมาสติ สมฺมาสมาธิ.

อิทํ ทุกฺขํ อริยสจฺจนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.


ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขํ อริยสจฺจํ ปริญฺเญยฺยนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขํ อริยสจฺจํ ปริญฺญาตนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

อิทํ ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ. 

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจํ ปหาตพฺพนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจํ ปหีนนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

อิทํ ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจํ สจฺฉิกาตพฺพนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจํ สจฺฉิกตนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

อิทํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทา อริยสจฺจนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทา อริยสจฺจํ ภาเวตพฺพนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทา อริยสจฺจํ ภาวิตนฺติ เม ภิกฺขเว ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุจกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.

 

ยาวกีวญฺจ เม ภิกฺขเว อิเมสุ จตูสุ อริยสจฺเจสุ เอวํ ติปริวฏฺฏํ ทฺวาทสาการํ ยถาภูตํ ญาณทสฺสนํ น สุวิสุทฺธํ อโหสิ เนว ตาวาหํ ภิกฺขเว สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ.

 

ยโต จ โข เม ภิกฺขเว อิเมสุ จตูสุ อริยสจฺเจสุ เอวนฺติปริวฏฺฏํ ทฺวาทสาการํ ยถาภูตํ ญาณทสฺสนํ สุวิสุทฺธํ อโหสิ อถาหํ ภิกฺขเว สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ.

 

ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ อกุปฺปา เม วิมุตฺติ อยมนฺติมา ชาติ นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ. อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา ปญฺจวคฺคิยา ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

 

อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน อายสฺมโต โกณฺฑญฺญสฺส วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมนฺติ.

 

ปวตฺติเต จ ภควตา ธมฺมจกฺเก ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํสมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมฺมหาราชิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

จาตุมฺมหาราชิกานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา ตาวตึสา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

ตาวตึสานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา ยามา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

ยามานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา ตุสิตา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

ตุสิตานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา นิมฺมานรตี เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

นิมฺมานรตีนํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา พฺรหฺมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ, เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ.

 

   อิติห เตน ขเณน เตน ลเยน เตน มุหุตฺเตน ยาว พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉิ. อยญฺจ ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปิ สมฺปกมฺปิ สมฺปเวธิ. อปฺปมาโณ จ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุรโหสิ อติกฺกมฺม เทวานํ เทวานุภาวํ.

 

อถ โข ภควา อุทานํ อุทาเนสิ อญฺญาสิ วต โภ โกณฺฑญฺโญ, อญฺญาสิ วต โภ โกณฺฑญฺโญติ. อิติ หิทํ อายสฺมโต โกณฺฑญฺญสฺส อญฺญาโกณฺฑญฺโญเตฺวว นามํ อโหสีติ.

 

 ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ

 

 

  บทขัดอนัตตลักขณสูตร

 

ยนฺตํ สตฺเตหิ ทุกฺเขน, เญยฺยํ อนตฺตลกฺขณํ  

อตฺตวาทาตฺตสญฺญานํ, สมฺมเทว วิโมจนํ.

สมฺพุทฺโธ ตํ ปกาเสสิ, ทิฏฺฐสจฺจาน โยคินํ,
อุตฺตรึ ปฏิเวธาย, ภาวิตุํ ญาณมุตฺตมํ.
ยนฺเตสํ ทิฏฺฐธมฺมานํ, ญาเณนุปริกฺขตํ,

สพฺพาสเวหิ จิตฺตานิ, วิมุจฺจึสุ อเสสโต.

ตถา ญาณานุสาเรน, สาสนํ กาตุมิจฺฉตํ,

สาธูนํ อตฺถสิทฺธตฺถํ, ตํ สุตฺตนฺตํ ภณาม เส.

 

 

อนัตตลักขณสูตร (วิ. มหา. /๒๐)

 

เอวมฺเม สุตํ, เอกํ สมยํ ภควา พาราณสิยํ วิหรติ อิสิปตเน มิคทาเย.

ตตฺร โข ภควา ปญฺจวคฺคิเย ภิกฺขู อามนฺเตสิ :

 

รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา. รูปญฺจ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ รูปํ อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ รูเป เอวํ เม รูปํ โหตุ เอวํ เม รูปํ มา อโหสีติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว รูปํ อนตฺตา, ตสฺมา รูปํ อาพาธาย สํวตฺตติ, น จ ลพฺภติ รูเป, เอวํ เม รูปํ โหตุ, เอวํ เม รูปํ มา อโหสีติ.

 

เวทนา อนตฺตา. เวทนา จ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ เวทนา อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ เวทนาย เอวํ เม เวทนา โหตุ เอวํ เม เวทนา มา อโหสีติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว เวทนา อนตฺตา, ตสฺมา เวทนา อาพาธาย สํวตฺตติ, น จ ลพฺภติ เวทนาย, เอวํ เม เวทนา โหตุ, เอวํ เม เวทนา มา อโหสีติ.

 

สญฺญา อนตฺตา. สญฺญา จ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ สญฺญา อาพาธาย สํวตฺเตยฺย. ลพฺเภถ จ สญฺญาย, เอวํ เม สญฺญา โหตุ, เอวํ เม สญฺญา มา อโหสีติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว สญฺญา อนตฺตา, ตสฺมา สญฺญา อาพาธาย สํวตฺตติ, น จ ลพฺภติ สญฺญาย, เอวํ เม สญฺญา โหตุ, เอวํ เม สญฺญา มา อโหสีติ.

 

สงฺขารา อนตฺตา. สงฺขารา จ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺสํสุ, นยิทํ สงฺขารา อาพาธาย สํวตฺเตยฺยุํ. ลพฺเภถ จ สงฺขาเรสุ, เอวํ เม สงฺขารา โหนฺตุ, เอวํ เม สงฺขารา มา อเหสุนฺติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว สงฺขารา อนตฺตา, ตสฺมา สงฺขารา อาพาธาย สํวตฺตนฺติ, น จ ลพฺภติ สงฺขาเรสุ, เอวํ เม สงฺขารา โหนฺตุ, เอวํ เม สงฺขารา มา อเหสุนฺติ.

 

วิญฺญาณํ อนตฺตา. วิญฺญาณญฺจ หิทํ ภิกฺขเว อตฺตา อภวิสฺส, นยิทํ วิญฺญาณํ อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ วิญฺญาเณ, เอวํ เม วิญฺญาณํ โหตุ, เอวํ เม วิญฺญาณํ มา อโหสีติ. ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว วิญฺญาณํ อนตฺตา, ตสฺมา วิญฺญาณํ อาพาธาย สํวตฺตติ, น จ ลพฺภติ วิญฺญาเณ, เอวํ เม วิญฺญาณํ โหตุ, เอวํ เม วิญฺญาณํ มา อโหสีติ.

 

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ? อนิจฺจํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ. ทุกฺขํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ, เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ? โน เหตํ ภนฺเต.

 

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว เวทนา นิจฺจา วา อนิจฺจา วาติ? อนิจฺจา ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ? ทุกฺขํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ, เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ? โน เหตํ ภนฺเต.

 

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว สญฺญา นิจฺจา วา อนิจฺจา วาติ? อนิจฺจา ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ? ทุกฺขํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ, เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ? โน เหตํ ภนฺเต.

 

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว สงฺขารา นิจฺจา วา อนิจฺจา วาติ? อนิจฺจา ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ? ทุกฺขํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ,

เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ? โน เหตํ ภนฺเต.

 

ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว วิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ? อนิจฺจํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ? ทุกฺขํ ภนฺเต.

ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ,

เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ? โน เหตํ ภนฺเต.

 

ตสฺมาติห ภิกฺขเว ยงฺกิญฺจิ รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ, อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา, หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร วา สนฺติเก วา, สพฺพํ รูปํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ, เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ.

 

ยา กาจิ เวทนา อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา, อชฺฌตฺตา วา พหิทฺธา วา โอฬาริกา วา สุขุมา วา, หีนา วา ปณีตา วา ยา ทูเร วา สนฺติเก วา, สพฺพา เวทนา เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ, เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ.

 

ยา กาจิ สญฺญา อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา, อชฺฌตฺตา วา พหิทฺธา วา โอฬาริกา วา สุขุมา วา, หีนา วา ปณีตา วา ยา ทูเร วา สนฺติเก วา, สพฺพา สญฺญา เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ, เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ.

 

เย เกจิ สงฺขารา อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา, อชฺฌตฺตา วา พหิทฺธา วา โอฬาริกา วา สุขุมา วา, หีนา วา ปณีตา วา เย ทูเร วา สนฺติเก วา, สพฺเพ สงฺขารา เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ, เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ.

 

ยงฺกิญฺจิ วิญฺญาณํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ, อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา, หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร วา สนฺติเก วา, สพฺพํ วิญฺญาณํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ, เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ.

 

เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ, นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ, วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ, ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ.

 

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา ปญฺจวคฺคิยา ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุํ. อิมสฺมึ จ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน ปญฺจวคฺคิยานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสุ. เตน โข ปน สมเยน ฉ โลเก อรหนฺโต โหนฺติ.

 

อนตฺตลกฺขณสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

 

 

อาทิตตปริยายสูตร (วิ. มหา. /๕๕)

 

 

ตตฺร สุทํ ภควา คยายํ วิหรติ คยาสีเส สทฺธึ ภิกฺขุสหสฺเสน.

ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ :

 

สพฺพํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, กิญฺจ ภิกฺขเว สพฺพํ อาทิตฺตํ?

 

จกฺขุํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ, รูปา อาทิตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ, จกฺขุสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ, เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ, เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

โสตํ อาทิตฺตํ สทฺทา อาทิตฺตา โสตวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ โสตสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ โสตสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

ฆานํ อาทิตฺตํ คนฺธา อาทิตฺตา ฆานวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ ฆานสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ ฆานสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

ชิวฺหา อาทิตฺตา รสา อาทิตฺตา ชิวฺหาวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ ชิวฺหาสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

กาโย อาทิตฺโต โผฏฺฐพฺพา อาทิตฺตา กายวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ กายสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ กายสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

มโน อาทิตฺโต ธมฺมา อาทิตฺตา มโนวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ มโนสมฺผสฺโส อาทิตฺโต,

ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา,

ตมฺปิ อาทิตฺตํ. เกน อาทิตฺตํ? อาทิตฺตํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา,

อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ

อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ.

 

 

เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก จกฺขุสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ รูเปสุปิ นิพฺพินฺทติ

จกฺขุวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ จกฺขุสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา

อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

 

โสตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ สทฺเทสุปิ นิพฺพินฺทติ โสตวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ

โสตสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ โสตสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ

เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

 

ฆานสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ คนฺเธสุปิ นิพฺพินฺทติ ฆานวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ

ฆานสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ ฆานสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ

เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

 

ชิวฺหายปิ นิพฺพินฺทติ รเสสุปิ นิพฺพินฺทติ ชิวฺหาวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ

ชิวฺหาสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ

เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

 

กายสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ โผฏฺฐพฺเพสุปิ นิพฺพินฺทติ กายวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ

กายสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ กายสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ

เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

 

มนสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ ธมฺเมสุปิ นิพฺพินฺทติ มโนวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ

มโนสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ

เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ.

 

นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ

ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ.

 

อิทมโวจ ภควา, อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุํ.

 

อิมสฺมึ จ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน ตสฺส ภิกฺขุสหสฺสสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ

จิตฺตานิ วิมุจฺจึสุ.

 

อาทิตฺตปริยายํ นิฏฺฐิตํ.

 

 

บทขัดอาฏานาฏิยปริตร
 

อปฺปสนฺเนหิ นาถสฺส, สาสเน สาธุสมฺมเต,

อมนุสฺเสหิ จณฺเฑหิ, สทา กิพฺพิสการิภิ.

ปริสานํ จตสฺสนฺนํ, อหึสาย จ คุตฺติยา,

ยํ เทเสสิ มหาวีโร, ปริตฺตํ ตํ ภณาม เห.

 

 

อาฎานาฏิยปริตร (ที. ปา. ๑๑/๒๐๗)
 

นโม เม สพฺพพุทฺธานํ, อุปนฺนานํ มเหสินํ,

ตณฺหงฺกโร มหาวีโร, เมธงฺกโร มหายโส.

สรณงฺกโร โลกหิโต, ทีปงฺกโร ชุตินฺธโร,

โกณฺฑญฺโญ ชนปาโมกฺโข, มงฺคโล ปุริสาสโภ.

สุมโน สุมโน ธีโร, เรวโต รติวฑฺฒโน,

โสภิโต คุณสมฺปนฺโน, อโนมทสฺสี ชนุตฺตโม.

ปทุโม โลกปชฺโชโต, นารโท วรสารถี,

ปทุมุตฺตโร สตฺตสาโร, สุเมโธ อปฺปฏิปุคฺคโล.

สุชาโต สพฺพโลกคฺโค, ปิยทสฺสี นราสโภ,

อตฺถทสฺสี การุณิโก, ธมฺมทสฺสี ตโมนุโท.

สิทฺธตฺโถ อสโม โลเก, ติสฺโส จ วทตํ วโร,

ปุสฺโส จ วรโท พุทฺโธ, วิปสฺสี จ อนูปโม.

สิขี สพฺพหิโต สตฺถา, เวสฺสภู สุขทายโก,

กกุสนฺโธ สตฺถวาโห, โกณาคมโน รณญฺชโห,

กสฺสโป สิริสมฺปนฺโน, โคตโม สกฺยปุงฺคโว.

 

เอเต จญฺเญ จ สมฺพุทฺธา, อเนกสตโกฏิโย,

สพฺเพ พุทฺธา อสมสมา, สพฺเพ พุทฺธา มหิทฺธิกา.

สพฺเพ ทสพลูเปตา, เวสารชฺเชหุปาคตา,

สพฺเพ เต ปฏิชานนฺติ, อาสภํ ฐานมุตฺตมํ.

สีหนาทํ นทนฺเต เต, ปริสาสุ วิสารทา,

พฺรหฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺติ, โลเก อปฺปฏิวตฺติยํ.

อุเปตา พุทฺธธมฺเมหิ, อฏฺฐารสหิ นายกา,

ทฺวตฺตึสลกฺขณูเปตา-, สีตฺยานุพฺยญฺชนาธรา.

พฺยามปฺปภาย สปฺปภา, สพฺเพ เต มุนิกุญฺชรา,

พุทฺธา สพฺพญฺญุโน เอเต, สพฺเพ ขีณาสวา ชินา.

มหปฺปภา มหาเตชา, มหาปญฺญา มหพฺพลา,

มหากรุณิกา ธีรา, สพฺเพสานํ สุขาวหา.

ทีปา นาถา ปติฏฐา จ, ตาณา เลณา จ ปาณินํ,

คตี พนฺธุ มหสฺสาสา, สรณา จ หิเตสิโน.

สเทวกสฺส โสกสฺส, สพฺเพ เอเต ปรายนา,

เตสาหํ สิรสา ปาเท, วนฺทามิ ปริสุตฺตเม.

วจสา มนสา เจว, วนฺทาเมเต ตถาคเต,

สยเน อาสเน ฐาเน, คมเน จาปิ สพฺพทา.

 

สทา สุเขน รกฺขนฺตุ, พุทฺธา สนฺติกรา ตุวํ,

เตหิ ตฺวํ รกฺขิโต สนฺโต, มุตฺโต สพฺพภเยน จ.

สพฺพโรคา วินิมุตฺโต, สพฺพสนฺตา ปวชฺชิโต,

สพฺพเวรมติกฺกนฺโต, นิพฺพุโต จ ตุวํ ภว.

เตสํ สจฺเจน สีเลน, ขนฺติ เมตฺตา พเลน จ,

เตปิ อมฺเห -๑ นุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

ปุรตฺถิมสฺมึ ทิสาภาเค, สนฺติ ภูตา มหิทฺธิกา,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

ทกฺขิณสฺมึ ทิสาภาเค, สนฺติ เทวา มหิทฺธิกา,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

ปจฺฉิมสฺมึ ทิสาภาเค, สนฺติ นาคา มหิทฺธิกา,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

อุตฺตรสฺมึ ทิสาภาเค, สนฺติ ยกฺขา มหิทฺธิกา,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

ปุรตฺถิเมน ธตรฏฺโฐ, ทกฺขเณน วิรุฬฺหโก,

ปจฺฉิเมน วิรูปกฺโข, กุเวโร อุตฺตรํ ทิสํ.

จตฺตาโร เต มหาราชา, โลกปาลา ยสสฺสิโน,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

อากาสฏฺฐา จ ภุมฺมฏฺฐา, เทวา นาคา มหิทฺธกา,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.

(อิทฺธิมนฺโต จ เย เทวา, วสนฺตา อิธ สาสเน,

เตปิ อมฺเหนุรกฺขนฺตุ, อาโรเคน สุเขน จ.)

 

นตฺถิ เม สรณํ อญฺญํ, พุทฺโธ เม -๑ สรณํ วรํ,

เอเตน สจฺจวชฺเชน, โหตุ เม ชยมงฺคลํ.

นตฺถิ เม สรณํ อญฺญํ, ธมฺโม เม สรณํ วรํ,

เอเตน สจฺจวชฺเชน, โหตุ เม ชยมงฺคลํ.

นตฺถิ เม สรณํ อญฺญํ, สงฺโฆ เม สรณํ วรํ,

เอเตน สจฺจวชฺเชน, โหตุ เม ชยมงฺคลํ.

 

ยงฺกิญฺจิ รตนํ โลเก, วิชฺชติ วิวิธํ ปุถุ,

รตนํ พุทฺธสมํ นตฺถิ, ตสฺมา โสตฺถี ภวนฺตุ เม.

ยงฺกิญฺจิ รตนํ โลเก, วิชฺชติ วิวิธํ ปุถุ,

รตนํ ธมฺมสมํ นตฺถิ, ตสฺมา โสตฺถี ภวนฺตุ เม.

ยงฺกิญฺจิ รตนํ โลเก, วิชฺชติ วิวิธํ ปุถุ,

รตนํ สงฺฆสมํ นตฺถิ, ตสฺมา โสตฺถี ภวนฺตุ เม.

 

สกฺกตฺวา พุทฺธรตนํ, โอสถํ อุตฺตมํ วรํ,

หิตํ เทวมนุสฺสานํ, พุทฺธเตเชน โสตฺถินา,

นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ, ทุกฺขา วูปสเมนฺตุ เม.

สกฺกตฺวา ธมฺมรตนํ, โอสถํ อุตฺตมํ วรํ,

ปริฬาหูปสมนํ, ธมฺมเตเชน โสตฺถินา,

นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ, ภยา วูปสเมนฺตุ เม.

สกฺกตฺวา สงฺฆรตนํ, โอสถํ อุตฺตมํ วรํ,

อาหุเนยฺยํ ปาหุเนยฺยํ, สงฺฆเตเชน โสตฺถินา,

นสฺสนฺตุปทฺทวา สพฺเพ, โรคา วูปสเมนฺตุ เม.

 

สพฺพีติโย วิวชฺชนฺตุ, สพฺพโรโค วินสฺสตุ,

มา เม ภวตฺวนฺตราโย, สุขี ทีฆายุโก ภว.

อภิวาทนสีลิสฺส, นิจฺจํ วุฑฺฒาปจายิโน,

จตฺตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ, อายุ วณฺโณ สุขํ พลํ.

 

อาฏานาฏิยปริตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

หมายเหตุ : -๑ ถ้าสวดเพื่อคนอื่นให้สวด อมฺเห เป็๋น ตุมฺเห, เม เป็น เต.